Stari Ras predstavlja srpski srednjovekovni grad i bio je središnja prestonica srpske srednjovekovne države Raške. Nalazi se na lokalitetu Gradina, iznad Starog Trgovišta (Pazarišta), 11 km zapadno od Novog Pazara. Kao spomenik kulture od izuzetnog značaja, tvrđava Ras pripada kompleksu spomenika koji uključuje Gradinu u Postenju, Reljinu gradinu, staru crkvu u Naprelju i latinsku crkvu u Postenju. Ovaj kompleks, zajedno sa manastirom Sopoćani, od 1979. godine nalazi se na UNESKO-voj listi Svetske baštine pod nazivom Stari Ras i Sopoćani.
Lokacija gde se nalazi tvrđava Ras ima bogatu istoriju koja seže do bronzanog doba. Tokom rimskog perioda, na ovom mestu postojalo je vojno utvrđenje, a tokom kasnoantičkog perioda izgrađeni su objekti za stanovanje i bazilika. Ime Ras potiče verovatno od antičkog utvrđenja Arsa, pominjanog od strane vizantijskog istoričara Prokopija u 6. veku.
Srednjovekovni Ras prvi put se spominje u delima vizantijskog cara Konstantina VII Porfirogenita, koji je opisao borbe između Srba i Bugara krajem 9. veka. Od IX do početka 12. veka, utvrđenje su zauzimali Bugari, Srbi i Vizantijci naizmenično. Ras je bio politički i kulturni centar srpske države i prestonica dinastije Nemanjića od kraja XII do XIII veka. U XIV veku, značaj grada u političkom smislu opada, ali ekonomska važnost raste zbog razvoja trgovine. Grad je osvojen od strane Osmanlija 1455. godine, a opadanje njegovog značaja ubrzano je osnivanjem Novog Pazara.
Arheološka istraživanja kompleksa Starog Rasa počela su 1971. godine. Postoji rasprava među istraživačima o tačnoj lokaciji Starog Rasa, ali većina se slaže da se ime Ras odnosi na utvrđenje Arsa koje je pominjao Prokopije. Tvrđava Gradina u Postenju, zajedno sa manastirom Sopoćani, deo je kompleksa koji predstavlja izuzetan spomenik srpske srednjovekovne kulture, a kao takav, nalazi se na prestižnoj UNESKO-voj listi Svetske baštine.
